Dünya Alzheimer Günü
Bunama: son bulgular
Tıp bilimi dergisi Lancet'te yayınlanan 27 uzmanın güncel araştırması, tedavi edilmemiş görme kaybı ve yüksek LDL kolesterolün bunama gelişimi için risk faktörleri olduğuna dair ikna edici yeni kanıtlar göstermektedir. Risk faktörlerini erkenden ele alarak demans riskini önemli ölçüde azaltabilirsiniz. Ama tam olarak ne yapabilirsiniz? Bu makalede, sağlıklı bir yaşam tarzı, temiz hava ve hatta gözlük veya işitme cihazlarının nasıl yardımcı olabileceğini açıklıyoruz.
Yaşam Tarzı ve Sağlık
Her şey sağlıklı bir yaşam tarzıyla başlar. Kalbiniz için iyi olan şey beyniniz için de iyidir. Sigarayı bırakmak, daha az alkol almak, daha fazla egzersiz yapmak ve sağlıklı kilonuzu korumak atabileceğiniz en önemli adımlardan bazılarıdır. Diyabetin önlenmesi ve yüksek tansiyon ve kolesterolün kontrol altına alınması da çok önemlidir. Bunlar sadece kardiyovasküler hastalığa neden olmakla kalmayıp aynı zamanda beyninizi de etkileyerek bunama riskini artıran risk faktörleridir.
Bunama riski esas olarak kişinin yaşına göre belirlenir. İnsanlar yaşlandıkça, bunama vakalarının sayısı dünya çapında hızla artıyor. Ancak zengin ülkelerde, yaşa bağlı yeni bunama vakalarının sayısında hafif bir düşüş görüyoruz. Bunun nedeni muhtemelen 1980'lerden bu yana kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve tedavisine çok fazla odaklanılmış olmasıdır. Maastricht Üniversitesi'nden nöropsikolog ve epidemiyolog Kay Deckers, "Pek çok insan bunun farkında değil ama kalp ve damarlar için iyi olan beyin için de iyidir" diyor.
İyi görme ve işitmenin önemi
Bunamayı önlemede bir başka şaşırtıcı faktör de görme ve işitme duyunuzdur. Görme ve işitme kaybı demans riskinizi artırabilir. Bu nedenle, gözlerinizi ve kulaklarınızı zamanında kontrol ettirmeniz önemlidir. Gözlüğe ihtiyacınız var mı? O zaman bir tane taktığınızdan emin olun. İşitme duyunuz azalsa bile, bir işitme cihazı aktif kalmanıza ve sosyal ortamlara katılmanıza yardımcı olabilir, bu da beyniniz için iyidir.
Sosyal aktivite ve eğitim
Sosyal temaslar ve zihinsel aktivite de beyninizin sağlıklı kalmasında büyük rol oynar. Meraklı olun, yeni şeyler öğrenin ve sosyal ilişkilerinizi sürdürün. Erken yaşlardan itibaren eğitim önemlidir, ancak yaşamın ilerleyen dönemlerinde bile bilişsel ve sosyal olarak aktif kalmak beyninizi güçlü tutmanıza yardımcı olabilir.
Temiz hava ve sağlıklı çevre
Temiz bir yaşam ortamı da önemlidir. Aslında, hava kirliliğinin de bunama için bir risk faktörü olduğu bulunmuştur. Bulunduğunuz ortamdaki hava kalitesini her zaman etkileyemeseniz de, kendinizi korumak için önlemler alabilirsiniz. Egzersiz yaparken veya yürürken trafiğin yoğun olduğu alanlardan kaçınmayı düşünün.
Zamanında başlayın
Bu risk faktörlerini ele almaya ne kadar erken başlarsanız o kadar iyi olur. Yaş ilerledikçe daha zayıf olsa da, daha sağlıklı bir yaşam tarzı hayatın ilerleyen dönemlerinde bile olumlu bir etki yaratabilir. Maastricht Üniversitesi'nin araştırması, elli ve altmış yaşındakilerin bile daha sağlıklı yaşayarak bunama risklerini yarıya indirebileceklerini ortaya koymuştur. Yetmişli yaşlardaki kişilerde bu etki biraz daha azdır ve seksenli yaşlardaki kişilerde ölçülebilecek bir etki yoktur.
Bilinçli olarak sağlıklı bir yaşam tarzı seçerek, gözlerinizi ve kulaklarınızı düzenli olarak kontrol ettirerek ve sosyal yaşamınızda aktif kalarak bunama riskinizi azaltabilirsiniz. Bunlar, yaşam kalitenizde büyük bir fark yaratabilecek basit adımlardır.
Kaynaklar ve bağlantılar
İlgili makaleler
Ayrıca okuyun