Psoriasis en de behandeling van je huid

Wat is psoriasis?

Bij psoriasis maakt je huid te snel nieuwe huidcellen aan. Ook is er een ontstekingsreactie in de huid. De cellen stapelen zich op tot duidelijk begrensde plekken met schilfers. Op een lichte huid zijn die vaak rood; op een donkere huid kan de kleur anders zijn. Psoriasis is niet besmettelijk. De plekken kunnen rustiger worden en later weer opvlammen. Soms veranderen je nagels of krijg je pijnlijke, stijve of gezwollen gewrichten.

Psoriasis kan op verschillende plekken zitten, bijvoorbeeld op je ellebogen, knieën, hoofdhuid of in huidplooien. De plaats is belangrijk voor de keuze van de zalf: de huid van je gezicht en plooien vraagt een andere behandeling dan die van je armen en benen.

Een basiszalf hoort bij de behandeling

Gebruik dagelijks een basiszalf of vette crème zonder geneesmiddel, ook als je huid rustig is. Die houdt de huid soepel en vermindert droogheid. Kies een product dat je prettig vindt; de apotheker kan daarbij helpen. Een basiszalf verzorgt de huid, terwijl een medicinale zalf de ontsteking of de verdikte plekken behandelt. Vaak gebruik je beide. Bij een dikke schilferlaag kan de huisarts adviseren om de schilfers eerst kortdurend voorzichtig los te weken, bijvoorbeeld met een vette zalf of salicylzuur.

Welke medicinale behandeling krijg je?

Bij volwassenen begint de huisarts op romp, armen en benen meestal met een klasse 3 corticosteroïdzalf, eenmaal per dag gedurende vier weken. Die remt de ontsteking. Als dat onvoldoende helpt, kan er een vitamine D-achtig middel, zoals calcipotriol, bijkomen. Dit remt de te snelle aanmaak van huidcellen. Soms zitten beide middelen in één preparaat. Blijft het effect onvoldoende, dan beoordeelt de huisarts de volgende stap.

Voor het gezicht, de huidplooien en kinderen kiest de huisarts doorgaans een minder sterk klasse 2 corticosteroïd. Bij onvoldoende effect kan de arts de behandeling aanpassen, bijvoorbeeld met een vitamine D-achtig middel. Op de behaarde hoofdhuid kan een lotion, gel of oplossing praktischer zijn dan een zalf. De huisarts beoordeelt na ongeveer vier weken het effect. Bij ernstige psoriasis of onvoldoende effect kan verwijzing naar de dermatoloog nodig zijn.

Goed smeren maakt het verschil

Smeer de medicinale zalf op de voorgeschreven plekken en volgens het schema op het etiket. Gebruik niet op eigen initiatief meer of langer. Smeer je op dezelfde plek ook een basiszalf? Houd dan minstens één uur tussen beide smeermomenten. De apotheker kan voordoen hoeveel zalf je nodig hebt, met je nagaan welke zalf voor welke plek is bedoeld en samen een haalbaar dagschema maken. Was na het smeren van medicinale zalf je handen, tenzij je handen zelf behandeld worden.

Wat kan de apotheker voor je doen?

In de apotheek kun je je zalven laten controleren: welke gebruik je waarvoor, in welke volgorde en hoeveel? We helpen een passende basiszalf kiezen, leggen het gebruik van corticosteroïden en vitamine D-achtige middelen uit en bespreken irritatie of andere bijwerkingen. Als de behandeling onvoldoende helpt of het schema lastig is, denken we mee en overleggen we zo nodig met je huisarts.

Wanneer neem je contact op?

Worden de plekken niet rustiger, irriteert de zalf of krijg je pijnlijke, stijve of gezwollen gewrichten? Neem contact op met de huisarts. Als het goed gaat, wordt de medicinale zalf vaak minder frequent gebruikt. Blijf de huid wel met een basiszalf verzorgen.

Lees meer over psoriasis en smeren op Thuisarts.nl. Op Apotheek.nl vind je uitleg over de voorgeschreven middelen.

Bronnen: NHG-Standaard Psoriasis, Thuisarts.nl en Apotheek.nl.