Internationale Epilepsie Dag: wees er voor de ander!

Epilepsie komt vaker voor dan je denkt. Toch herkennen veel mensen een aanval niet meteen. En als je wél weet wat je moet doen, geeft dat rust. In dit artikel leggen we uit wat een aanval kan zijn, wat je kunt doen, welke triggers er zijn en waarom medicatie goed gebruiken zo belangrijk is.

Wat is epilepsie?

Bij epilepsie raakt de elektrische activiteit in de hersenen soms tijdelijk ‘in de war’. Daardoor kan iemand een aanval krijgen. Dat is niet altijd heftig schokken. Een aanval kan er ook zo uitzien:

even staren of ‘weg’ zijn
smakken, friemelen of vreemde bewegingen maken
kort verward zijn of niet goed reageren
plots vallen of spierschokken in armen/benen

Twijfel je of iets een aanval was? Bespreek het met je (huis)arts.

Verschil tussen focale en gegeneraliseerde aanvallen

Focale aanval: De aanval begint op één plek in de hersenen. Bijvoorbeeld alleen je arm of been schokt, of je voelt iets vreemds. Je kunt hierbij bij bewustzijn blijven.

Gegeneraliseerde aanval: Je hele lichaam is betrokken bij de aanval. Je kunt bewusteloos raken en je hele lichaam gaat schokken (tonisch-clonische aanval).

Soms begint een aanval focaal en breidt deze zich uit naar een gegeneraliseerde aanval.

Bron: Thuisarts.nl - "Ik heb epilepsie" Thuisarts.nl

Wat NA een aanval

Na een aanval ben je vaak nog een tijdje suf of in de war. Bij een korte aanval voel je je meestal snel weer goed. Maar bij een aanval waarbij je hele lichaam heeft geschokt, kan het wel een half uur of langer duren voordat je je weer helemaal goed voelt. Thuisarts.nl Ook kun je last hebben van hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid. Geef iemand rust en tijd om bij te komen.

Bron: Thuisarts.nl - "Ik heb epilepsie" Thuisarts.nl Apotheek.nl en Apotheek.nl - "Epilepsie" Apotheek.nl

Epilepsie bij kinderen

Epilepsie komt vaak voor bij kinderen. Per jaar krijgen ongeveer 2.100 kinderen tot 15 jaar de diagnose epilepsie. Bij kinderen komen vaker absences (staren) en myoclonische aanvallen (korte schokjes) voor. EpilepsieNL Sommige vormen van epilepsie komen alleen op de kinderleeftijd voor en gaan vanzelf over bij het ouder worden. Ook kunnen bij kinderen koortsstuipen optreden, wat epileptische aanvallen zijn die alleen bij koorts ontstaan.

Bron: EpilepsieNL - "Kind met epilepsie" EpilepsieNL

Aura's - sommige mensen voelen een aanval aankomen

Sommige mensen voelen een aanval aankomen. Ze merken bijvoorbeeld een vreemd gevoel in hun maag dat langzaam omhoog gaat naar hun keel. Thuisarts.nl Dit wordt een 'aura' genoemd en is eigenlijk zelf al een kleine (focale) aanval. Andere mensen merken juist niets en komt de aanval plotseling. Als je een aura voelt, kun je op dat moment een veilige plek opzoeken.

Bron: Thuisarts.nl - "Ik heb epilepsie" Thuisarts.nl Apotheek.nl en EpilepsieNL - "Focale aanval met intacte gewaarwording" EpilepsieNL

Rijbewijsregels

Bij epilepsie zijn er rijbewijsregels. Bespreek dit met je arts.

EHBO bij een aanval in 5 stappen

Blijf rustig en kijk op de klok. Hoe lang duurt de aanval?
Maak ruimte. Haal gevaarlijke spullen weg en bescherm het hoofd (bijv. met een jas).
Laat iemand niet vasthouden. Dat kan pijn doen en helpt niet.
Niets in de mond. Dus ook niets tussen de tanden. Iemand slikt de tong niet in.
Leg na de aanval in stabiele zijligging als iemand suf is en help rustig bij het bijkomen.

Bel 112 als de aanval langer dan ongeveer 5 minuten duurt, als aanvallen elkaar opvolgen, bij ernstig letsel, bij ademproblemen, of als het de eerste aanval is.

Triggers: wat kan een aanval uitlokken?

Niet iedereen heeft dezelfde triggers. Veelvoorkomende prikkels zijn:

te weinig slaap of onregelmatig slapen
alcohol (zeker veel of laat op de avond)
stress en spanning
ziek zijn of koorts
soms: flitslichten (bij een deel van de mensen)

Regelmaat helpt vaak: vaste bedtijden, rustig opbouwen bij sporten en voorzichtig met alcohol.

Medicatie: goed gebruiken is belangrijk

Medicijnen tegen epilepsie werken meestal alleen goed als je ze elke dag op vaste tijden gebruikt. Dit heet therapietrouw. Als je doses overslaat of te laat neemt, is de kans op een aanval groter.

Welke medicatie is ervoor bedoeld?

Met voorschrift van de huisarts/neuroloog: medicijnen tegen epilepsie (anti-epileptica). Denk aan middelen zoals levetiracetam, lamotrigine, valproaat of andere soorten. Soms is er ook noodmedicatie voor een langdurige aanval (bijv. midazolam of diazepam).
Vrij verkrijgbaar zonder recept: er is geen vrij verkrijgbare medicatie die epilepsie-aanvallen stopt. Wel kun je soms ondersteunende middelen gebruiken, zoals paracetamol bij hoofdpijn of spierpijn na een aanval. Overleg bij twijfel met ons, zeker als je ook andere medicijnen gebruikt.

Wisselen van merk of bijwerkingen?

Soms merk je verschil bij een ander merk (bijvoorbeeld andere hulpstoffen). Heb je bijwerkingen, of ben je onzeker over wisselen? Overleg met de apotheek. Wij kijken met je mee en stemmen zo nodig af met je (huis)arts.

Wat is de rol van de apotheek?

Wij helpen je met:

uitleg over jouw medicatie en het juiste gebruik
controleren op wisselwerkingen (bijv. met antibiotica, antidepressiva of de pil)
tips bij bijwerkingen en praktische oplossingen (zoals een innameschema)
contact met je arts als aanpassing nodig is

Het voordeel van jouw lokale apotheek: de nauwe samenwerking met jouw (huis)arts. Wij kennen jou, hij/zij kent jou en jij kent ons. En we zijn de vertrouwde apotheek in de buurt, met als extra voordeel dat je bij ons ook veel online kunt regelen (zoals herhaalrecepten aanvragen en vragen stellen).