Hoesten, snotteren of griep? Welke middelen helpen echt?
Een verstopte neus, hoest en koorts komen vaak samen voor, maar vragen niet altijd om hetzelfde middel. Wij leggen uit wat past bij verkoudheid of griep, waarom veel hoestdranken weinig toevoegen en wanneer receptmedicatie of beoordeling door de huisarts nodig is.
Verkoudheid, griep of iets anders?
Een verkoudheid begint vaak met niezen, keelpijn en een loopneus. Griep begint meestal plotseling, met koorts, rillingen, hoofdpijn, spierpijn en een flink ziek gevoel. Ook corona en andere luchtwegvirussen kunnen zulke klachten geven. Aan de klachten alleen is het virus niet altijd te herkennen.
Geel of groen snot en gekleurd slijm bewijzen geen bacteriële infectie. De kleur ontstaat vaak door afweercellen. Een hoest na een virus kan 2 tot 4 weken aanhouden, zonder dat een antibioticum nodig is.
Zonder recept: verlicht gericht
Zoutoplossing kan een verstopte neus openen en mag langer worden gebruikt. Xylometazoline laat het neusslijmvlies slinken, maar gebruik het maximaal 7 dagen. Langer gebruik kan juist een blijvend verstopte neus veroorzaken. Voor kinderen gelden andere sterktes; laat ons het juiste product kiezen.
Paracetamol is eerste keus bij pijn en koorts. Controleer combinatieproducten, zodat je niet ongemerkt dubbel paracetamol gebruikt. Ibuprofen en naproxen zijn ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s), maar kunnen problemen geven bij maag- of nierziekten, hartfalen, bloedverdunners en zwangerschap.
Hoesten helpt om slijm uit je luchtwegen te verwijderen. Een zuigtablet of honing kan de keel verzachten; geef geen honing aan kinderen jonger dan 1 jaar. Bij prikkelhoest kan noscapine de hoestprikkel dempen. Apotheek.nl noemt het als mogelijke optie voor kinderen en volwassenen, maar vermeldt ook dat artsen het niet meer aanraden omdat niet zeker is dat het werkt en het bijwerkingen kan geven. Gebruik het niet bij slijmhoest. Noscapine is geregistreerd voor kinderen vanaf 3 jaar; bij kinderen van 1 tot 3 jaar schrijft een arts het soms off-label voor. Volg de bijsluiter of het apotheeketiket. Dextromethorfan kan een belangrijke wisselwerking hebben met sommige medicijnen, waaronder bepaalde antidepressiva. Ook noscapine kan met bepaalde medicijnen wisselwerken. Vraag bij medicijngebruik vooraf advies aan je apotheek. Voor slijmverdunners zoals acetylcysteïne en broomhexine is geen bewijs dat ze bij gewone slijmhoest helpen; behandeling is meestal niet nodig.
Met recept: behandel alleen een duidelijke oorzaak
Antibiotica werken niet tegen verkoudheid of griep. Bij een bacteriële longontsteking kan de huisarts bijvoorbeeld amoxicilline voorschrijven. Salbutamol, een luchtwegverwijder, en inhalatiecorticosteroïden, die ontsteking remmen, zijn bedoeld bij astma of COPD en niet voor een gewone hoest.
Oseltamivir remt het influenzavirus, maar wordt in de huisartsenpraktijk niet standaard aanbevolen. De huisarts kan het bij een kleine groep mensen met een zeer hoog risico op een ernstig beloop overwegen. Als behandeling wordt gestart, moet dat bij voorkeur binnen 48 uur na het begin van de klachten. Het kan de klachten mogelijk ongeveer een dag verkorten; misselijkheid en braken zijn mogelijke bijwerkingen.
Wanneer moet je bellen?
Bel direct bij snel of moeilijk ademen in rust, piepend ademen, sufheid of verwardheid, snel zieker worden of bloed ophoesten. Bel dezelfde dag de huisarts als je opnieuw koorts krijgt nadat je een paar dagen koortsvrij was. Bel op werkdagen bij pijn in de borstkas, koorts die langer dan 3 dagen duurt, hoesten langer dan 4 weken als je verder niet ziek bent, of als je je zorgen maakt.
Wij controleren je keuze
Wij beoordelen welke werkzame stof, sterkte en toedieningsvorm passen bij je klachten en medicijnen. Ook leggen we neusspray- of inhalatietechniek uit en registreren we relevante zelfzorgmiddelen in je medicatiedossier. Wij zijn je vertrouwde apotheek in de buurt, werken nauw samen met je huisarts en beantwoorden je vragen ook online.
Vragen?
Stel ze gerust. We helpen graag.
Bronnen
Thuisarts.nl, Apotheek.nl, NHG.org, Farmacotherapeutischkompas.nl